Βουλήσεται τις μάλλον.. ή μιμήσεται.

alt

 

 

Στο 18ο  Πανελλήνιο Συνέδριο Ογκολόγων,(18-21 Φεβρουαρίου 2016) στη συμπρωτευουσα,υπηρξε μια εκπληξη …

Η Συγγραφέας Σοφία Νικολαΐδου ..όχι μία γιατρός αλλά μία γυναίκα που βίωσε τον καρκίνο εντυπωσιασε τους παντες με την προσωπική της εμπειρία …( διατυπωμενη με τον δικο της, μοναδικο τροπο..) Έχοντας μάθει από εμπειρία του καρκίνου να ζει πιο βαθιά,να χαίρεται την κάθε της μέρα και να πετάει από πάνω της ό,τι της είναι βάρος, η Σοφία Νικολαΐδου …αποφάσισε να μιλήσει για τα 10 μαθήματα που της δίδαξε η …χημειοθεραπεία. 


alt

Στο πρώτο μας ραντεβού, ο ογκολόγος μού είχε πει μια φράση που την είχα βρει ιδιαζόντως ανησυχητική.

¨Σέβομαι τον καρκίνο …Είναι μια πολύ έξυπνη ασθένεια¨..

‘Ωχ, δεν με συμφέρει αυτό’, σκέφτηκα.‘Δεν με συμφέρει καθόλου’.Ο έξυπνος είναι ανυπάκουος.Δεν ακολουθεί τους κανόνες.Βρίσκει παρακαμπτήριες οδούς.Μαθαίνει από τα λάθη του.Προσπαθεί κι εξελίσσεται.Τώρα που έχω έναν καρκίνο πίσω μουκαι ζωή (ελπίζω) μπροστά μου είναι η ευκαιρία να κάνω λογαριασμό.Να μετρήσω με ψυχραιμία και καλή καρδιά …

τι κέρδισα και τι έχασα με την αρρώστια.

Να διασκεδάσω τους φόβους, να ονομάσω εκ των υστέρων το … άρρητο. 

Πριν νοσήσω η ίδια, είχα την αλαζονεία του υγιούς.

Πίστευα ότι δεν μπορούσε να μου συμβεί.Είχα φίλες που νόσησαν.Νόμιζα πως ήξερα τι πέρασαν.Κι ομως…Δεν είχα ιδέα…

(λέει η Σοφία Νικολαΐδου.) 

Μάθημα πρώτο 


Η χημειοθεραπεία είναι το πιο σκληρό, 
το πιο ανεξίτηλο μάθημα που μπορεί να λάβει κανείς. Μπορώ να την παραλληλίσω με τα βασανιστήρια, εκεί που δοκιμάζονται οι σωματικές αντοχές.Η χημειοθεραπεία είναι..πόλεμος με το σώμα.Καίγονται τα ξερά, καίγονται και τα χλωρά.Το ζόρι σε κάνει άνθρωπο.

 

Η χημειοθεραπεία σε χτυπά στον πυρήνα της ύπαρξης.Σε βυθίζει σε ένα πηχτό υπαρξιακό σκοτάδι, που δεν έχει σχέση με τον πόνο, τη ναυτία, την αδυναμία και τα υπόλοιπα συμπτώματα.Γι’ αυτό και δεν μετριέται με αναβαθμούς, δεν μπαίνει σε κουτάκια στατιστικής.Αυτά βοηθούν τους γιατρούς, όχι τον άρρωστο.

 

alt

Μάθημα δεύτερο

¨Δεν υπάρχουν ασθένειες, υπάρχουν ασθενείς¨είχε πει ο Ιπποκράτης.Δεν έχω ακούσει πιο σοφή, πιο βαθυστόχαστη φράση.Θα πρέπει να τη βάλουν ως προμετωπίδα στις Σχολές Ιατρικής και στα νοσοκομεία. Ο κάθε ασθενής είναι η ατομική του περίπτωση.

Το κάθε σώμα βιώνει την ασθένεια-και τη θεραπεία-με τον δικό του τρόπο. Εγκέφαλος και σώμα, σώμα και ψυχή:Δεν είναι τόσο διακεκριμένα όσο νομίζουμε. Σωματό-ψυχο. 

Δεν γίνεται να πονάει το ένα,χωρίς να αλαλιάζει το άλλο.Ούτε είμαι σίγουρη πώς μπορούμε να καταλάβουμε (ασθενείς και γιατροί) ποιο από τα δύο, το σώμα ή η ψυχή..δίνει τις εντολές και ποιος υπακούει.Έχω πάντως την αίσθηση πως το αφεντικό δεν είναι μόνιμο: κάποιες φορές το σώμα, άλλες φορές η ψυχή παίρνουν τις αποφάσεις και το πάνω χέρι.

alt

 

Μάθημα τρίτο

Οι στατιστικές και τα νούμερα μπορεί να μας τρελάνουν.Δεν υπάρχει πιο άδικο, πιο απάνθρωπο πράγμα από το να χρησιμοποιούμε νούμερα,όταν πρόκειται για ανθρώπους.Το ξέρω πως βολεύει, πως βοηθά, πως είναι -ενίοτε- επιστημονικό.Και ξέρω, επίσης, πως ο καθένας από μας έχει ένα νούμερο που επικρέμαται πάνωαπό το κεφάλι του. Ένα ποσοστό θανάτου. Σπανίως, όμως, κάθεται απέναντί του ένας γιατρός με άσπρη μπλούζα, για να τού αποκαλύψει το νούμερο που τον αφορά. Το δικό μου νούμερο ήταν..(καταλαβαίνω τώρα, εκ των υστέρων) μικρό· 7% ποσοστό θανάτου.

Κανείς δεν σκέφτεται το ποσοστό της ζωής.Όλοι κολλάμε στο ποσοστό του θανάτου. Βλέπουμε μπροστά μας τον χτισμένο τοίχο και θέλουμε να τον σπάσουμε με το κεφάλι μας.

 

alt

Μάθημα τέταρτο

Η αρρώστια είναι σαν τα γηρατειά. Δεν σε αλλάζει.Σου βγάζει αυτό που είσαι, το κάνει έκτυπο.Ένα παραπάνω η χημειοθεραπεία, που δοκιμάζει τα πάντα. Τις σχέσεις σου με τους ανθρώπους,τη σχέση σου με τον εαυτό σου. Όταν ένα ζευγάρι το αντέξει αυτό, όταν μια οικογένεια το βγάλει πέρα, όταν μια φιλία επιβιώσει μέσα από τα δύσκολα, ε, τότε έχει ρίξει γερά μπετά. Δεν έχει να φοβάται και πολλά, από ‘κει και πέρα.

alt

Μάθημα πέμπτο

Η χημειοθεραπεία χτυπάει τη γυναικεία κοκεταρία,ύπουλα και εξοντωτικά. Πέφτουν τα μαλλιά,πέφτουν τα φρύδια, τα ματόκλαδα.Το δέρμα γίνεται χαρτί. Σκίζεται εύκολα.Το στόμα γίνεται φαρμακαποθήκη. Όσο και να μην δίνει σημασία κανείς, αυτό που αντικρίζει στον καθρέφτη δεν είναι ο εαυτός του.Είναι ένας εξωγήινος. Το χειρότερο: αυτή είναι η στάμπα της αρρώστιας.Ώσπου να πέσουν τα μαλλιά, μπορεί να ζορίζεσαι αλλά κυκλοφορείς αλλιώς. Μόλις πέσουν, βλέπεις την στάμπα της αρρώστιαςστο κεφάλι σου. Είναι σαν κάποιος να έχει χαράξει με λεπίδι στο μέτωπό σου τη λέξη «καρκίνος». 


Μάθημα έκτο

Όσο περνούν οι μέρες και οι χημειοθεραπείες συσσωρεύονται, τα μικρά πράγματα αποκτούν μεγάλη αξία: ποιος θα σε τρυπήσει, αν θα σε πονέσει, πόσες φλέβες έμειναν καθαρές, αν θα σου φτάσουν ως το τέλος. Η δουλειά ούτως ή άλλως θα γίνει. Όσο κι αν το θεωρούν οι γιατροί δευτερεύον, έχει σημασία να γίνει με χαμόγελο.Θα σας φανεί χαζό: θυμάμαι ότι έψαχνα τα ωραιότερα, τα πιο τρέντι ρούχα μου για να τα φορέσω …στη χημειοθεραπεία.

Με έκαναν να νιώθω πιο άνθρωπος.Ήταν ένα είδος καμουφλάζ.Μια ακύμαντη επιφάνεια κανονικότητας σε μία φάση τρικυμίας και θύελλας. Εκείνες τις μέρες, αρκούσε ένα κραγιόν ή ένα μολύβι που ζωγράφιζε σωστά τα φρύδια …για να μού φτιάξει τη μέρα. 


alt

Μάθημα έβδομο

Όλοι σκεφτόμαστε το θάνατο.Με τη χημειοθεραπεία, περνάς ξυστά από ‘κει. Ακόμα κι αν σου λένε οι γιατροί ότι δεν διακυβεύονται πολλά, έτσι νιώθεις. Θυμάμαι ένα μεσημέρι, στο αυτοκίνητο, επιστρέφαμε από τον Χολομώντα. Ο άντρας μου οδηγούσε, σαχλαμάριζαν με το παιδί. Γύρισα και τους κοίταξα. Κι ήταν σαν να έχω βγει από το σώμα μου, να είμαι αλλού, κάπου μακριά και να τους κοιτάωαπό εκεί ψηλά. Σκέφτηκα: ¨εντάξει, δεν χρειάζεται να αγωνιώ, θα είναι καλά μαζί. Δεν με έχουν ανάγκη¨.

Το είπα από μέσα μου, ήρεμα.Σχεδόν χωρίς πόνο.Και μετά σκέφτηκα: ¨Κρίμα, μωρέ.Μπορούσα -ήθελα- να ζήσω παραπάνω¨.

alt

Μάθημα όγδοο

Οι γιατροί δεν πρέπει να αφήνουν τον άρρωστο να χάσει την αξιοπρέπειά του.Δεν του έχουν μείνει και πολλά. Αρκετά τον ταλαιπωρεί ο ασφαλιστικός του φορέας και οι πάσης φύσεως μηχανισμοί που βρίσκουν τον πιο σατανικό κάθε φορά τρόπονα ξυρίζουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και να δυναμιτίζουν την ηρεμία. Δεν έχω κανένα πρόβλημα να πω ότι έχω καρκίνο δημοσίως. Μπορώ να βγω και να το διαλαλήσω με ντουντούκα στην αγορά. Υπήρχαν όμως ασθενείς εκεί μέσα που ήθελαν να κρατήσουν κρυφή την ασθένεια. Κρυφή από συναδέλφους, κρυφή από συγγενείς κι από φίλους. Γι’ αυτό σας λέω: ο καρκινοπαθής βγαίνει στον πόλεμο. Έχει να αντιμετωπίσει τον εχθρό. Ας μην τον φορτώνουμε με βλακείες. Ας του επιτρέψουμε να κρατήσει την αξιοπρέπειά του. Γιατί έχει χάσει ήδη πάρα πολλά.

 

alt

Μάθημα ένατο

Η σχέση με το…μεταφυσικόη πίστη στον Θεό δοκιμάζεται κι αυτή, όπως όλα τα άλλα. Πολλοί προσπαθούν να κερδίσουν από αυτό Δεν πάει το μυαλό σας στο τι μπορεί να παρουσιαστεί ως πανάκεια στον άρρωστο. Καλώς ή κακώς, είμαστε όλοι τέκνα της δυτικής σκέψης και της δυτικής ιατρικής. Παρά ταύτα, η πίεση είναι τόσο μεγάλη που λυγίζουν ακόμα και τα σίδερα.Καυχώμουν η αφελής ότι δεν λύγισα στην εγχείριση. Κι ούτε συζήτησα σοβαρά την εμμονή φίλων να παρατήσω την χημειοθεραπεία και να επιχειρήσω εναλλακτική θαυματουργή θεραπεία που παρουσίαζαν ως αναίμακτη λύση.Όμως: τη μέρα που έκανα το σκάνινγκ των οστών λύγισα.Κλεισμένη εκεί, στο κουβούκλιο του μηχανήματος, χέρια και πόδια δεμένα με λάστιχο.Το ίδιο μάντρα ερχόταν στο μυαλό μου και επέμενε: -Θεε μου, σε παρακαλώ …

 

Εγώ, η αγνωστικίστρια, επικαλούμουν τον Θεό.

Ήξερα πως, αν φαινόταν κάτι στα οστά, το πράγμα θα ζόριζε ακόμη περισσότερο. Κι αν όντως ζόριζε, ίσως κατέληγα να μετράω τη ζωήμε το σταγονόμετρο.

 

alt

Μάθημα δέκατο

Είμαστε η καθεμιά η ατομική της περίπτωση.Γι’ αυτό και δεν μας παρηγορούν οι ιστορίες των άλλων. Είμαι η Σοφία. Δεν είμαι ούτε η Κατερίνα, ούτε η Άννα, ούτε η Έρση.Έχω τον δικό μου, ολόδικό μου καρκίνο, στο δικό μου σώμα. Σ’ αυτή τη φάση,που βγαίνω στον πόλεμο, δεν με παρηγορούν οι ιστορίες των άλλων. Δεν θέλω το πιστόλι της εμπειρίας τους στον κρόταφο.Δεν θέλω να ξέρω πόσο φοβούνται το κόκκινο φάρμακο,πόσες σπασμένες φλέβες μετράνε, πόσο πόνεσαν. Αφήστε με να ζήσω και να αντιμετωπίσωτην αρρώστια μου, όπως θέλω εγώ.

Από την άλλη:μπορεί να διαφέρουμε,όμως το σωματόψυχο αντιδράμε τον ίδιο τρόπο.Δεν κοιτά ηλικία, σπουδές, χρήματα,ζωή που αφήνεις πίσω σου.

 

alt

Καπου..Εδω τελειωνει η αναφορα,που χωρις εξαρσεις και τσιτατα,              σ αφηνει με το στομα ξερο..Βλεπετε ο φοβος του θανατου, σε κανει να σιωπας..Εδω δεν λεγονται και πολλα λογια, ουτε τραγουδια..

Εδω δεν μιλαμε για¨εξω απ το χορο..¨αλλα

δεν ανοιγουμε κουβεντουλα με τον θανατο..

Απλα αρχιζουμε να σκεπτομαστε..

πως αν μια στο εκατομμυριο..κι εμεις …Λεμε τωρα..Αν..

Χαιρετε